Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy

Obowiązek płacenia ubezpieczenia wypadkowego, jaki nakładają na przedsiębiorców przepisy prawa powoduje, iż pracownik, który uległ wypadkowi podczas pracy, ma zagwarantowane odszkodowanie w ramach ubezpieczenia społecznego. Może jednak zdarzyć się sytuacja, iż świadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie pokryje w całości szkody doznanej przez pracownika. Wówczas może on domagać się odszkodowania od pracodawcy.

By jednak mówić o odszkodowaniu z tytułu wypadku przy pracy, należy w pierwszej kolejności ustalić, czy zdarzenie na skutek którego pracownik poniósł szkodę, może zostać uznane za taki właśnie przypadek. Otóż wypadek przy pracy definiowany jest jako nagłe zdarzenie, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą podczas wykonywania lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności albo poleceń przełożonych; wykonywania lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia, a także w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy. W zakresie uprawnienia do świadczeń wynikających z ustawy jest to również wypadek, któremu pracownik uległ w trakcie podróży służbowej (chyba że pracownik nie wykonywał w tym czasie powierzonych mu zadań), podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony, przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.
Pracownik, który w wyniku wypadku przy pracy, doznał uszczerbku na zdrowiu lub rozstrojenia zdrowia, ma prawo ubiegać się o świadczenie pieniężne od pracodawcy w celu wyrównania doznanej szkody, której ZUS w całości nie pokrył.

 

Odpowiedzialność pracodawcy ma bowiem charakter uzupełniający i z żądaniem odszkodowania można wystąpić do niego dopiero po uzyskaniu świadczenia z ZUS-u, gdy jest ono niepełne. Jeżeli pracodawca ponosi winę za wypadek swojego pracownika, musi w szczególności pokryć koszty jego leczenia, w przypadku gdy stał się on inwalidą wypłacić musi sumę, która umożliwi mu przekwalifikowanie się do innego zawodu lub nawet rentę. Jeżeli pracodawca nie miał wykupionej polisy ubezpieczeniowej, należne pracownikowi odszkodowanie zobowiązany jest wypłacić z majątku własnego.
Istotne dla sprawy o odszkodowanie znaczenie będą miały zapisy w protokole ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy – który powinien zostać sporządzony po zgłoszeniu wypadku przy pracy pracodawcy. Jeśli poszkodowany pracownik nie zgadza się z zapisami protokołu może złożyć do nich zastrzeżenia, które powinny zostać do protokołu załączone. Powinien także udowodnić, iż pracodawca ponosi odpowiedzialność za wypadek. Samo potwierdzenie zaistniałego wypadku nie jest wystarczającym dowodem. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami to właśnie poszkodowany powinien wykazać, iż poniósł szkodę zdrowotną oraz udowodnić związek przyczynowo skutkowy pomiędzy powstaniem tejże szkody a wypadkiem, który miał miejsce podczas wykonywania obowiązków służbowych.

Diety dla pracowników w delegacji zagranicznej

Zgodnie z przepisami kodeksu pracy, pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy, przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. Szczegółowe przepisu w tym zakresie znajdują się w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej.

 

Pracownikom zatrudnionym u innego pracodawcy niż państwowa lub samorządowa jednostka sfery budżetowej, warunki wypłacania należności z tytułu podróży służbowej określa się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie wynagradzania, albo w umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu wynagradzania. W stosunku do tych pracowników obowiązuje zasada, że  postanowienia układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania lub umowy o pracę nie mogą ustalać diety za dobę podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju w wysokości niższej niż dieta z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju określona dla pracowników państwowych lub samorządowych jednostek sfery budżetowej. Gdyby jednak układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania lub umowa o pracę nie zawierał postanowień dotyczących należności na pokrycie kosztów podróży służbowych, wówczas pracownikowi przysługują z tego tytułu należności odpowiednio według przepisów rozporządzenia właściwego ministra.

 

Dieta w czasie podróży zagranicznej jest przeznaczona na pokrycie kosztów wyżywienia i inne drobne wydatki. Należność z tytułu diet oblicza się w ten sposób, że za każdą dobę podróży zagranicznej, jak również w przypadku podróży zagranicznej trwającej mniej niż dobę, lecz ponad 12 godzin przysługuje dieta w pełnej wysokości. Z kolei za niepełną dobę podróży zagranicznej należne jest odpowiednio: do 8 godzin – 1/3 diety, ponad 8 do 12 godzin – 50% diety. Wysokość diety za dobę podróży zagranicznej jest różna w poszczególnych państwach. Konkretne kwoty znajdujemy w załączniku do ww. rozporządzenia. Dieta przysługuje w wysokości obowiązującej dla docelowego państwa podróży zagranicznej. W przypadku podróży zagranicznej odbywanej do dwóch lub więcej państw, pracodawca może ustalić więcej niż jedno państwo docelowe.

Gdy pracownik w czasie podróży zagranicznej ma zapewnione bezpłatne, całodzienne wyżywienie lub gdy korzysta on z usługi hotelarskiej, w ramach której zapewniono wyżywienie, należy mu się wówczas 25% diety ustalonej zgodnie z zasadami omówionymi powyżej. W przypadku braku wyżywienia całodniowego, kwotę diety zmniejsza się o koszt zapewnionego bezpłatnego wyżywienia, przyjmując, że każdy posiłek stanowi odpowiednio: śniadanie – 15% diety, obiad – 30% diety i kolacja – 30% diety. Dieta nie przysługuje pracownikowi, który otrzymuje w czasie podróży zagranicznej należność pieniężną na wyżywienie. Jeżeli należność pieniężna jest niższa od diety, pracownikowi przysługuje wyrównanie do wysokości należnej diety.