BLOG | 13.04.2020

Dział spadku

W problematyce spadkowej warto pochylić się nad zagadnieniem działu spadku. Należy podkreślić, iż w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd stwierdza jedynie, kto i w jakiej części nabył spadek po zmarłym. Dopiero później można dokonać podziału przedmiotów należących do spadku między spadkobierców bądź to w drodze umowy, bądź w drodze decyzji sądu.

 

Z chwilą stwierdzenia nabycia spadku pomiędzy spadkobiercami powstaje wspólność majątku spadkowego. Wielkość udziałów spadkobierców ustala się według zasad przewidzianych dla dziedziczenia ustawowego, a dla spadkobierców testamentowych zgodnie z art. 960 k.c. Wspólność majątku spadkowego jest stanem przejściowym, zaś docelowym – przyznanie każdemu ze spadkobierców określonych dóbr i zniesienie tejże wspólności poprzez dokonanie działu spadku. Umowny dział spadku wymaga zgody wszystkich spadkobierców, odpowiedniej formy oraz treści umowy o dziale spadku. Oczywiście takie rozwiązanie byłoby bardziej pożądane niż często długotrwałe postępowanie sądowe. Jest to możliwe tylko wówczas, gdy spadkobiercy osiągnęli kompromis związany z rozdzieleniem między nich majątku spadkowego. Jeżeli jednak którykolwiek z nich nie wyrazi zgody na formę i sposób podziału spadku, zastosowanie tego trybu jest wyłączone. Wówczas należy złożyć prawidłowy pod względem formalnym wniosek o dział spadku do sądu rejonowego, na obszarze właściwości którego spadkodawca miał ostatnie miejsce zamieszkania.

 

Należy pamiętać, że dział spadku obejmuje jedynie jego aktywa, co oznacza, że nie dokonuje się podziału długów spadkowych. Wartość czynna spadku oblicza się poprzez odjęcie od wartości całego spadku długów spadkowych. Podział spadku może być dokonany na 3 sposoby. Po pierwsze, poprzez podział fizyczny przedmiotów wchodzących w skład spadku i przyznanie ich na własność spadkobiercom stosowanie do ich udziałów w spadku. Po drugie poprzez przyznanie niektórych przedmiotów ze spadku jednemu albo niektórym spadkobiercom i obciążenie ich obowiązkiem spłaty pozostałych spadkobierców. I wreszcie po trzecie, poprzez tzw. podział cywilny, co oznacza podział sumy pieniężnej uzyskanej ze spieniężenia całej masy spadkowej, stosownie do udziałów spadkobierców.