Bezpodstawne wzbogacenie

Ktoś bezpodstawnie wzbogacił się Twoim kosztem i chcesz odzyskać pieniądze lub przedmiot? Nie jest możliwe polubowne rozwiązanie konfliktu? Zapraszamy do kontaktu! Nasi adwokaci przeanalizują Twoją sprawę i pomogą w udowodnieniu bezpodstawnego wzbogacenia oraz odzyskania dobra bądź jego równowartości.

Bezpodstawne wzbogacenie – czym jest?

Bezpodstawne wzbogacenie to uzyskanie korzyści bez podstaw do tego. Osoba, która tego dokonała, jest zobowiązana do oddania dokładnie tego, co bezprawnie zdobyła kosztem kogoś innego. Gdy nie jest to możliwe, musi zwrócić równowartość tego dobra materialnego.  Bezpodstawne wzbogacenie się (zgodnie z zapisami kodeksu cywilnego) następuje kiedy jedna osoba zyskuje kosztem innej bez umowy bądź porozumienia. Jest to niezależnie od okoliczności. Do bezpodstawnego wzbogacenia się może dojść również przez przypadek – nie musi być to umyślne działanie osoby, która zyskała jakąś wartość. Istnieje kilka przesłanek, które muszą zostać spełnione, by uznać bezpodstawne wzbogacenie. Pierwszą z nich jest brak podstaw, np. umowy darowizny, ustaleń, decyzji administracyjnej. Kolejna dotyczy tego, iż musi nastąpić wzbogacenie. Trzecia z nich mówi o tym, że konieczne jest wystąpienie zubożenia. Przy czym warunkiem jest związek zubożenia ze wzbogaceniem – jedna z osób straciła, a druga zyskała.

Kiedy dochodzi do bezpodstawnego wzbogacenia?

Zdarza się tak, że bezpodstawne wzbogacenie następuje bez woli i wiedzy osoby wzbogaconej oraz osoby zubożonej – na przykład w wyniku omyłkowego przelewu pieniędzy. Bezpodstawnym wzbogaceniem mogą być na przykład następujące sytuacje: 

 

  • bezpłatne korzystanie z cudzych usług lub dóbr (które są płatne) 
  • kiedy jedna osoba nie przekaże drugiej należącej się jej korzyści
  • w sytuacji, kiedy zubożały naprawi lub ulepszy coś, co należy do osoby wzbogaconej, będąc przekonanym, że działa na własną korzyść. Może to być na przykład remont mieszkania rodzica przez dziecko, kiedy jest ono przekonane, że zostało ono mu przepisane w testamencie.

 

Nienależne świadczenie

 

Jednym z rodzajów bezpodstawnego wzbogacenia się będzie świadczenie nienależne. Najczęściej taka sytuacja występuje wtedy, gdy zubożały wykonywał świadczenie, co do którego nie był zobowiązany. W tym przypadku bezpodstawne wzbogacenie nie ulega zwrotowi tylko w sytuacji, gdy zubożały wykonał świadczenie z pełną świadomością tego faktu i samodzielnie podjął taką decyzję. Świadczenie można uznać za nienależne wzbogacenie także wtedy, gdy jego podstawa prawna odpadła, na przykład kiedy sąd unieważnił umowę lub darowizna została odwołana. Świadczenie może zostać uznane za nienależne również, kiedy dana osoba prowadziła działania ponad swoje istniejące zobowiązania (sądząc, że do nich należą).

Zwrot bezpodstawnego wzbogacenia – proces sądowy

 

Osoba wzbogacona kosztem zubożonego ma obowiązek prawny wydania korzyści w naturze, czyli zwrotu tego samego dobra. Zdarzają się sytuacje, kiedy nie jest to wykonalne, na przykład rzecz została zniszczona lub zużyta. W takiej sytuacji konieczne będzie określenie wartości i zwrócenie pieniędzy. 

 

Każdy, kto dowie się o bezpodstawnym wzbogaceniu jego kosztem, ma prawo ubiegać się o zwrot. W części przypadków można rozwiązać takie sytuacje polubownie – osoba wzbogacona mogła nie mieć świadomości, zapomnieć lub mieć nadzieję, że sprawa nie wyjdzie na jaw. Dlatego też istotne jest to, aby w pierwszej kolejności skontaktować się z osobą wzbogaconą. Dopiero w sytuacji, kiedy rozmowy nie zakończą się pomyślnie, warto rozważyć drogę sądową. Przy czym należy udowodnić bezpodstawne wzbogacenie. Sąd w takich sytuacjach opiera się na dowodach w formie dokumentów, ale też zeznań wiarygodnych świadków.  

 

Przykładowo –  została podpisana umowa przedwstępna sprzedaży, a zaliczka wpłacona. Jednak ostatecznie nie dochodzi do sprzedaży, np. sprzedający się wycofał. W takiej sytuacji dochodzi do bezpodstawnego wzbogacenia się, a umowa przedwstępna będzie dowodem w sprawie.

Dochodzenie zwrotu – zapraszamy do kontaktu

Kancelaria Stypuła służy pomocą w zakresie dochodzenia zwrotu uzyskanej bezpodstawnie przez inną osobę lub firmę korzyści. Dokładnie zweryfikujemy całą sytuację, wesprzemy w procesie zbierania dowodów, poszukiwania świadków oraz tworzenia odpowiedniej dokumentacji. Reprezentujemy naszych klientów w sądzie podczas procesów o bezpodstawne wzbogacenie, ale możemy też pomóc w mediacjach jeszcze przed wejściem na ścieżkę sądową.

Tak, bezpodstawne wzbogacenie przedawnia się po 10 latach. Jednak jest on krótszy w przypadku roszczeń ze strony przedsiębiorcy (3 lata).

Nie. Zdarzają się sytuacje, w których nie ma konieczności zwrotu z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia się. Są to jednak przypadki indywidualne, a więc wymagają dokładnej analizy i weryfikacji. Jeśli masz pytanie o to, czy w Twoim przypadku nie musisz zwracać przedmiotu bezpodstawnego wzbogacenia się, skorzystaj z naszej porady prawnej.